KKM çıkışında döviz talebi düştü

TCMB ekonomistlerinin yaptığı analizde döviz dönüşümlü KKM ile ilgili başlatılan TL’ye geçiş sürecinin ek bir döviz talebi yaratmadığı, vadesi dolan firmaların nette döviz alıcısı olma ihtimalinin yapılan düzenlemeler sonrasında belirgin oranda düştüğünü yazdı.

Merkez Bankası bir yıl aradan sonra Merkezin Güncesi adlı araştırma analizlerine yeniden başladı. Merkez Bankası ekonomistleri Yusuf Emre Akgündüz ve Ünal Seven tarafından hazırlanan çalışmada döviz dönüşlü kur korumalı mevduat sahibi firmaların döviz alım davranışları incelendi.

Piyasada ses getiren ve ekonomistler arasında tartışılan çalışmada Merkez Bankası ekonomistleri döviz dönüşümlü KKM ile ilgili başlatılan TL’ye geçiş sürecinin ek bir döviz talebi yaratmadığı, vadesi dolar firmaların nette döviz alıcısı olma ihtimalinin de yapılan düzenlemeler sonrası belirgin oranda düştüğü vurgulandı.

Çalışmada Merkez Bankası’nın uyguladığı sıkılaşma sürecinin bir hedefinin de Türk lirasına olan talebi artırmak olduğu vurgulanarak TL mevduatın toplam mevduattaki payını artırarak para politikası aktarım mekanizmasının güçlendirilmesi planlandığı kaydedildi. Bu doğrultuda 20 Ağustos’ta yapılan düzenleme, bankalara vadesi gelen kur korumalı mevduat (KKM) ve dövizden dönüşümlü kur korumalı mevduat (DDM) hesaplarını TL mevduata dönüştürme hedefleri getirdiği hatırlatıldı.

28 BİN 472 FİRMA İÇİN HAFTALIK VERİ SETİ OLUŞTURULDU

Çalışmaya göre DDM vadesi dolan hesap sahipleri elde ettikleri TL likidite ile spot piyasada döviz talebi oluşturabiliyor. Dolayısıyla bahsedilen düzenlemenin başarılı olup olmamasının bir kriteri de vade bitiminde ortaya çıkan döviz talebindeki değişim.

Çalışmada, ekonomistler DDM hesap sahibi tüzel kişilerin vade sonlarındaki döviz alım ve satımları ve 20 Ağustos 2023 tarihinde duyurulan makroihtiyati düzenlemelerinin bu işlemlere etkisi analiz edildi. Bu amaçla, 1 Mayıs 2023’ten sonra dönüşüm vadesi gelen firmaların vadenin dolduğu hafta içerisinde spot piyasada gerçekleştirdikleri döviz alım ve satım işlemleri incelendi.

1 Mayıs – 21 Kasım 2023 döneminde herhangi bir haftada DDM vadesi dolan 28 bin 472 firma için vadesi dolan hesaplara ait mevduat tutarları ve döviz alım-satım işlemleri birleştirilerek haftalık bir veri seti oluşturuldu.

Çalışmaya göre analiz kapsamındaki firmaların yaklaşık yüzde 30’u dönüşüm vadesinde nette döviz alıcısı iken bu oran 20 Ağustos tarihli düzenleme sonrasında belirgin şekilde düşüş gösterdi. Düzenlemenin döviz talebi üzerindeki olumlu etkisi eylül sonrası dönemde de devam etti ve daha az oranda firmanın vade sonunda nette döviz alıcısı olduğu görüldü. Aynı örneklemdeki firmaların yaklaşık yüzde 8’inin ise vade sonu gelen DDM hesabının olmadığı haftalarda nette döviz alıcısı olduğu gözlendi.

VADE SONU NET DÖVİZ ALICISI OLMA İHTİMALLERİ GERİLEDİ

Merkez Bankası ekonomistleri çalışma için firma seviyesinde mikro verilerle regresyon analiziyle de test edildiğini ve regresyon analizlerinde, DDM hesaplarının vadesinin dolduğu haftalarda firmaların nette döviz alıcısı olma ihtimali ile 20 Ağustos 2023 tarihinde duyurulan ve 28 Ağustos haftası sonrasında uygulanan düzenlemelerin etkinliğinin ölçüldüğü belirtildi. Analizde farklı firmaların farklı döviz ihtiyaçları bulunduğu göz önüne alınarak, firma heterojenliğini kontrol etmek için firma sabit etkileri ve dönemsel etkileri kontrol etmek için hafta sabit etkiler kullanıldı.

Diğer bir ifadeyle, aynı firmanın düzenleme öncesi ve sonrasında döviz alımına vade bitiminin etkisi ölçüldü. Bu ölçümlemelerin sonuçlarına göre DDM vadesi dolan firmaların nette döviz alıcısı olma ihtimali örneklemdeki diğer firmalara göre ortalamada yüzde 23,4 daha yüksek oldu. Bu oran 28 Ağustos sonrasında yüzde 15,4 seviyesine düştü. DDM vadesi dolan firmaların döviz alıcısı olma ihtimali örneklemdeki diğer firmalara göre ortalamada yüzde 27,8 daha yüksekken bu oran 28 Ağustos sonrasında yüzde 16,3 seviyesine geriledi.

Çalışmanın yazarları, yeni politika çerçevesinde yapılan düzenlemede tanımlanan hedefler ve faiz oranlarındaki artışın bir sonucu olarak Türk lirası mevduat payının artışı hedeflenirken atılan adımların sonuçlarının da yakından izlendiğini vurgulayarak “Bu çalışmada özet bulgularına yer verilen etki analizlerine göre, DDM ile ilgili başlatılan TL’ye geçiş süreci ek bir döviz talebi yaratmadığı gibi, vadesi dolan firmaların nette döviz alıcısı olma ihtimali yapılan düzenlemeler sonrasında belirgin oranda düşüyor. Analiz bulguları, düzenlemenin bu boyutta başarılı olduğunu ve atılan adımlar sonrasında ek döviz talebi oluşturulmadan TL mevduata geçişin desteklendiğini gösteriyor” dedi.

TCMB’DEN DEZENFLASYON VİDEOSU

Öte yandan Merkez Bankası, Merkezin Güncesi’nin yanı sıra Herkes İçin Ekonomi videolarını da yeniledi. Merkez Banası Herkes İçin Ekonomi’de video ile dezenflasyon sürecini anlattı. Videoda dezenflasyonun neden istenen bir süreç olduğu vurgulandı. Videoda, dezenflasyonun ne olduğu, neden istenildiğine ilişkin bilgiler verilerek, şu noktalara dikkat çekildi: “Dezenflasyon fiyat artış hızının azalması anlamına gelmektedir. Yüksek enflasyondan düşük enflasyona geçiş sırasında düşen enflasyon sürecine dezenflasyon denir. Dezenflasyon sürecinde enflasyon oranı azalır. Dezenflasyonla birlikte paranın satın alma gücü kademeli olarak toparlanır. Ulusal paranın tasarruf işlevi öne çıkar.”

EKONOMİSTLER ÇALIŞMAYI NASIL TARTIŞTI

Ekonomist Uğur Gürses: KKM’si olan firmaların vade sonunda daha az oranda net döviz alıcısı olduğunu anlatıyor. Eski alışkanlık devam ediyor, ne kadar döviz cinsi yükümlülüğü olduğunu anlatmadan, ne kadar döviz karşılığı çözülme olduğunu söylemeden etrafında dolaşarak anlatmaya çalışıyorlar. Şeffaflığı deneyin, etkili olur.

Dr. Altuğ Özaslan: TCMB Blog’unda yayınlanan analize göre KKM dönüşlerinde kurumsalların ek döviz talebi oluşmadığı ve düzenlemelerin başarılı olduğu bulgusu paylaşılmış. Yönetilen ve yönlendirilen kur seviyesi TCMB 20 yıldaki en yüksek mevduat faizinin etkisinin daha yüksek olduğunu düşünüyorum. Çerçeveye bütünsel bakarsak, KKM düzenlemesinin etkisi bence tek başına yetersiz kalır.

Ekonomist Kerim Rota: Bu çalışmayla ilgili aklıma takılan iki konu şöyle: Birincisi yazıda bahsedilen şirketlerin DDM’den dövize dönüş talebinin azalması sadece 20 Ağustos’ta ilan edilen kur korumalı hesaplara yönelik düzenlemelerle ilişkilendirmek doğru mu? 28 Temmuz’da başkan yardımcıları değişimi sonrası yapılan ilk PPK toplantısında (24 Ağustos) yüzde 17,5’ten yüzde 25’e yükseltilen politika faizi ve para politikasının daha da sıkılaşacağı yönlendirmesi oyun değiştirici oldu. Haziran ve temmuz PPK’da alınan kararları “yerel seçime kadar makyaj” olarak okuyan aktörler, ağustos sonrası özellikle TL kredi ile hammadde veya stok finanse etmenin akıllıca olmadığını hızlıca gördüler. Bu da net döviz alımlarını düşürmüş olabilir. İkincisi bankalar hala seçim öncesinde olduğu gibi döviz alım/satım arasındaki makası yüzde 2-3 arasında belirlemeye devam ediyor. Bunun normalleşmesi için ekonomi yönetimi de bir adım atmıyor. DDM dönüşlerinde TCMB’nin saatlik belirlediği kurdan döviz alma hakkı olan firmalar gerçekte döviz ihtiyaçları olmasa bile bu kurdan dövizi TCMB’den satın alıp sonrasında bankalalra satmayı tercih ediyorlar. Bu da incelenen dönemlerden bağımsız olarak firmaların TCMB’den döviz satın almalarını teşvik eden bir durum ortaya çıkıyor.

patronlardunyasi.com

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

slotbar
superbahis
timebet
tipobet
tumbet
vdcasino
vevobahis
bahiscom
casibom giriş
lidyabet giriş
lidyabet
jojobet
betmarlo giriş
marsbahis giriş
betcup giriş
bets10
Asyabahis
betmoon
betnano
limanbet
dinamobet
1xbet
nakitbahis
ngsbahis
bahigo
onwin
paribahis
perabet
piabet
pinup
pulibet
redwin
sahabet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
piabet
pulibet
sahabet
bahigo
limanbet
makrobet
mariobet
meritking
mobilbahis
mostbet
cratosslot
sekabet
dinamobet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
bahigo
onwin
bahigo
betcup
matbet
mariobet
mariobet
setrabet giriş
supertotobet giriş
tarafbet giriş
tipobet giriş
tulipbet giriş
tümbet giriş
vdcasino giriş
winxbet giriş
betpark
betroad
bets10
bettilt
betvole
casibom
casinomaxi
casinoper
dinamobet
grandpashabet
goldenbahis
holiganbet
hovardabet
imajbet
interbahis
jojobet
asyabahis
bahsegel giriş
bahsegel giriş
casibom giriş
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
superbetin
sekabet giriş
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
superbet
tarafbet
tipobet
tulipbet
tumbet
winxbet
neyine
noktabet
norabahis
oleybet
onbahis
onwin
orisbet
padisahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
pokerbeta
polobet
pusulabet
redwin
kralbet
ligobet
mariobet
limanbet
limanbet
matadorbet
matbet
meritking
milanobet
milosbet
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
gobahis
gorabet
hilbet
ikimisli
Abdulla62630105
jetbahis
jojobet
klasbahis
betpark
betpas
betper
interbahis
goldenbahis
betcup
slotbar
asyabahis
xslot
restbet
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
supertotobet
superbet
tipobet
tarafbet
tulipbet
tumbet
winxbet
vdcasino
venüsbet
winxbet
orisbet
padişahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
polobet
pusulabet
redwin giriş
markajbet
asyabahis
slotbar
xslot
rexbet
romabet
sahabet
savoybetting
savoybetting
sekabet
setrabet
kralbet
ligobet
matadorbet
matbet
milanobet
milosbet
mobilbahis
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
favoribahis
favorisen
gobahis
gorabet
grandpashabet
hilbet
ikimisli
imajbet
intobet
jasminbet
jetbahis
jojobet
klasbahis
betorspin
betpark
betpas
betper
betroad
betsat
bettilt
betturkey
betvole
casibom
casinovale
celtabet
dinamobet
discountcasino
dumanbet
elexbet
elitbahis
denemebonusuoyna.com
Deneme bonusu veren siteler
tuzla escort
avcılar escort
esenyurt escort
bahçeşehir escort
beylikdüzü escort
bakırköy escort
halkalı escort
şirinevler escort
şişli escort
istanbul escort
esenyurt escort
avcılar escort
tarafbet
betist giriş
showbet
xslot giriş
favorislot
barn festival
pragmatic slot oyunları
radissonbet
egt oyna
betmarlo
floating dragon oyna
bonus hunt" rel="dofollow">bonus hunt">bonus hunt
aresbet
tombala oyna
wild wild riches oyna
betibom
dog house megaways
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
wild west gold oyna
markaj giriş
trwin giriş
altıncasino
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
sugar rush oyna
hiperwin
sweet bonanza oyna
diyarbet
diyarbet
mrbahis
favorislot
markaj giriş
trwin
big bass bonanza oyna
gates of olympus oyna
egt oyna
favorislot
markaj giriş
trwin
betingo
bahisbudur
casi pol
casipol giriş
casipol giriş
casipol
casipol
romabet
mrbahis
casipol şikayetvar
casipol giriş
casipol twitter
casipol şikayet
casipol
casipol güncel giriş
casipol güncel
casipol giriş
casipol girişi
romabet
matadorbet
erzurum escort
Pendik Escort
Matadorbet